Τα πλοία και άλλα σκάφη που χρησιμοποιούνται για θαλάσσιες μεταφορές ταξινομούνται σε διάφορους τύπους, ανάλογα με τον τύπο πρόωσης, το μέγεθος ή το φορτίο που μπορούν να μεταφέρουν. Τα σκάφη αναψυχής ή τα εκπαιδευτικά σκάφη εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αιολική ενέργεια, τα περισσότερα σκάφη χρησιμοποιούν κινητήρες εσωτερικής καύσης για να κινήσουν μία ή περισσότερες έλικες, ή στην περίπτωση σκαφών jet, έναν εσωτερικό πίδακα νερού. Σε ρηχές θάλασσες ή λιμνοθάλασσες, όπως τα Everglades, κάποια σκάφη, όπως το αιωρόπλοιο, προωθούνται από μεγάλους ανεμιστήρες ώθησης.

Τα περισσότερα σύγχρονα σκάφη μπορούν να ταξινομηθούν σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

Φορτηγά πλοία μεταφοράς φορτίου χύδην, όπως μεταλλεύματα ρύζι, σιτηρά, κλπ.

Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων είναι φορτηγά πλοία που μεταφέρουν όλο το φορτίο τους σε εμπορευματοκιβώτια. Τα περισσότερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κινούνται με κινητήρες ντίζελ και έχουν πληρώματα από 10 έως 30 άτομα.

Τα δεξαμενόπλοια είναι φορτηγά πλοία για τη μεταφορά ρευστών, όπως το αργό πετρέλαιο, παράγωγα πετρελαίου, υγραερίου (LPG), υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και χημικά, όπως επίσης φυτικά έλαια, κρασί και άλλα τρόφιμα. Στα δεξαμενόπλοια ανήκει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής παγκόσμιας χωρητικότητας.

Τα ψυγεία είναι φορτηγά πλοία που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ευπαθών προϊόντων που απαιτούν ελεγχόμενη θερμοκρασία μεταφοράς, κυρίως φρούτα, κρέας, ψάρι, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα και άλλα τρόφιμα.

Τα πλοία RO/RO (Roll-on/Roll-off) είναι φορτηγά πλοία σχεδιασμένα να μεταφέρουν τροχοφόρα όπως αυτοκίνητα, ρυμουλκούμενα ή σιδηροδρομικά βαγόνια. Τα πλοία RORO (ή ro / ro) έχουν ενσωματωμένες ράμπες, οι οποίες επιτρέπουν στο φορτίο να φορτώνεται και να ξεφορτώνεται εύκολα και γρήγορα.

Τα ακτοπλοϊκά πλοία χρησιμοποιούνται για μεταφορές επιβατών και φορτίου μεταξύ κοντινών τοποθεσιών, στην ίδια περιοχή ή την ίδια χώρα.

Τα φέρι μποτ (ferry boat) ή πορθμεία μεταφέρουν επιβάτες και μερικές φορές τα οχήματά τους. Τα περισσότερα πορθμεία λειτουργούν σε μικρές αποστάσεις και εκτελούν τακτικές διαδρομές, ενδεχομένως και πολλές φορές στη διάρκεια της ημέρας.

Ένα φέρι μποτ που κάνει πολλές στάσεις, όπως στη Βενετία για παράδειγμα, καλείται μερικές φορές θαλάσσιο λεωφορείο.